Van olijfboom tot olijfolie in de Algarve

Op de Algarve raak ik nooit uitgekeken! In mijn zoektocht naar nieuwe, mooie plekjes in de Algarve ben ik afgereisd naar Santa Catarina da Fonte do Bispo, een dorp dichtbij Tavira. Hier wordt, te midden van de prachtige natuur, de olijfolie Lagar Santa Catarina gemaakt. Ik ga op pad met een gids om zowel de omgeving als de olijfperserij te bekijken. Hier mijn verslag van een heerlijk dagje uit!

Santa Catarina da Fonte do Bispo ligt in de Barrocal, een heuvelachtige regio van de Algarve, op zo’n tien kilometer van Tavira. Het is een klein dorpje met ongeveer tweeduizend inwoners, dat zeker niet op het standaardprogramma staat bij toeristen. Dat vinden we leuk! We parkeren de auto en beginnen de dag met een stevige ochtendwandeling van zo’n acht kilometer in de omgeving. We lopen tussen de boomgaarden waar sinaasappelbomen, citroenbomen, olijfbomen, amandelbomen, vijgenbomen en granaatappelbomen groeien. Ook zijn er wijngaarden in dit gebied. Hier en daar komen we een huis tegen. En niet te vergeten adembenemende uitzichten.

We wandelen in de Algarve meestal op eigen gelegenheid, maar deze keer vinden we het leuk wat extra informatie te krijgen over wat we zien. Daarom maken we deze wandeling met Tavira Walking Tours. Zij bieden verschillende routes aan door zowel de natuur als de stad en maken ook wandelingen op maat. Je hoeft geen fanatieke wandelaar te zijn om met ze op pad te gaan. De wandeling die wij maken is voor iedereen goed te doen, mits je goed ter been bent. Wandelschoenen kunnen handig zijn, maar wij redden het ook prima op onze Birkenstocks.

Onderweg leren we van alles over de natuur die we tegenkomen. Bijvoorbeeld over de olijfbomen die hier zoveel zijn. Ik wist nooit dat er, net als bij wijndruiven, ook verschillende soorten olijven zijn. Per regio kunnen de soorten die je tegenkomt verschillen. Wij leren dat er in de Algarve veel Galega en Maçanilha Algarvia olijven zijn. Die laatste lijken net kleine ronde appeltjes. Vandaar ook de naam, want “maça” betekent appel. Achteraf gezien is het eigenlijk wel logisch. De olijven die je in Portugal eet als voorafje smaken heel anders dan de olijven die je in bijvoorbeeld Griekenland eet.

lunch

Na de wandeling is het tijd voor de lunch. Dat doen we natuurlijk in het dorp met een menu do dia. We zoeken een tafeltje bij de Taberna Barriga, een sfeervol lokaal restaurantje met witte muren en houten meubilair. Het dagmenu is galinha com cerveja, oftewel kip in bier. Dat is veel beter dan de boterhammen met kaas die wij Nederlanders eten voor de lunch! En dan ook nog een lekker glaasje wijn erbij…

Na een smakelijke lunch vervolgen we te voet onze weg richting de olijfperserij, Lagar Santa Catarina. We zijn wat vroeg in het seizoen, maar we hebben geluk. Er wordt toevallig net een allereerste lading olijven van het seizoen gebracht! In de Algarve vind je geen gigantische olijfgaarden in handen van grote bedrijven, zoals in de Alentejo, maar zijn het kleine boeren die een veld met olijfbomen hebben. Zij oogsten de olijven en brengen ze dan hier om er olijfolie van te laten maken. De betaling hiervoor gaat in olijfolie, de perserij krijgt dus een deel van de gewonnen olie.

Olijven

De binnengebrachte olijven worden in kleine stapels opgeslagen, om te voorkomen dat ze te warm worden of teveel beschadigen. De geoogste olijven moeten binnen 24 uur tot olijfolie worden verwerkt anders gaat dit ten koste van de smaak en kwaliteit. Ze worden gewogen, gewassen, geplet en geperst. De olijven worden met pit en al tot olijfolie gemaakt. Ook maakt het niet uit of het om groene en/of zwarte olijven of verschillende soorten gaat. Nooit geweten!

Voor elke liter olijfolie zijn er ongeveer vijf kilo olijven nodig en een olijfboom produceert vijftien tot vijftig kilo per oogst, afhankelijk van de grootte. De olijfolie wordt beschouwd als “extra virgem” als hij een lagere zuurgraad heeft dan 0,8%. De olijfolie die hier gemaakt wordt is van de olijfsoorten die ik eerder noemde, dus de Maçanilha Algarvia en de Galega. De olijfolie die de perserij zelf houdt als betaling wordt zowel “virgem” als “extra virgem” verkocht.

De website van de olijfperserij is alleen in het Portugees, maar mocht je dat kunnen lezen kijk dan hier. Leuker is om er zelf een kijkje te gaan nemen tijdens je vakantie in de Algarve!