De mooiste bibliotheek van Portugal

“De meest spectaculaire bibliotheek van de wereld”, zo oordeelde drie jaar geleden The Telegraph over de Biblioteca Joanina in Coimbra. Inderdaad! Nergens zag ik een bibliotheek met zoveel pracht en praal als deze. Deze universiteitsbibliotheek is één van de belangrijkste monumenten van Portugal en een niet te missen onderdeel van jouw bezoek aan Coimbra.

Coimbra heeft één van de oudste universiteiten van Europa. De oorsprong van deze eerste universiteit van Portugal ligt in 1290, hoewel in de eerste eeuwen de locatie nogal eens wisselde tussen Lissabon en Coimbra. In 1537 werd het definitief Coimbra en werden de gebouwen rond het Paço Real da Alcáçova (nu Paço das Escolas genoemd) ingericht voor de verschillende faculteiten. Begin achttiende eeuw gaf koning João V opdracht tot het bouwen van een universiteitsbibliotheek aan ditzelfde plein en als eerbetoon aan hem kreeg de bibliotheek later de naam Biblioteca Joanina.

De bouw begon in 1717, kort nadat João V in Brazilë goud- en diamantmijnen had gevonden en schatrijk werd. Dit maakte het mogelijk om de zeer decoratieve rococo stijl ten volle tot uitvoer te brengen. Je weet dan ook niet waar je kijken moet als je binnenstapt. Buiten de duizenden, oude, dikke boeken is alles tot in de puntjes versierd. Goudwerk (van Vicente Nunes), houtsnijwerk (van Francesco Gualdini), frescos (van António Simões Ribeiro) en natuurlijk het enorme schilderij van koning João V aan het einde van de ruimte, als ware het een altaar (van de Italiaanse schilder Domenico Duprà).

Biblioteca Joanina Coimbra

De bibliotheek was in 1728 klaar. In 1773 werd de kelder van de bibliotheek gebruikt als universiteitsgevangenis. Vroeger had hier op deze plek ook een gevangenis gestaan, dus de resten hiervan werden geschikt gemaakt voor hergebruik. Het duurde echter niet lang, want in 1834 kreeg dit deel van de bibliotheek alweer een nieuw doel: alle boeken, manuscripten en documenten van de inmiddels verboden kloosterordes van Portugal werden hier opgeslagen. Dit stuk van de bibliotheek wordt desondanks nog altijd de Prisão Académica genoemd.

De bibliotheek wordt nu niet meer gebruikt door de studenten van Coimbra. Halverwege de twintigste eeuw werd een tweede gebouw in gebruik genomen, de Biblioteca Geral, die nu als universiteitsbibliotheek fungeert. In de oude Biblioteca Joanina worden alleen nog de boeken van voor 1800 bewaard en soms vinden er culturele evenementen plaats.

Wil je de bibliotheek bezoeken? Je kunt verschillende kaartjes kopen waarmee je naar binnen kunt. Voor negen euro mag je de bibliotheek bezoeken in combinatie met een bezoek aan de  Capela de São Miguel en drie andere belangrijke, fraaie universitaire ruimtes. Voor vijftien euro kun je deze zelfde zaken bekijken met een gids. Wil je nog meer van de universiteit zien? Dan mag je voor twaalf euro ook het Colégio de Jesus bezoeken of voor twintig euro het hele programma met een gids. Meer weten over de mogelijkheden? Kijk hier.