Must do deze zomer: Festa dos Tabuleiros

Het wordt slechts eens in de vier jaar gevierd en dit jaar is het weer zover! Ik heb het over het Festa dos Tabuleiros in Tomar. Een bijzonder feest, waarvoor je deze zomer eindelijk weer de kans krijgt. Nog geen plannen voor het het weekend van 10-12 juli? Ga naar Tomar!

Het Festa dos Tabuleiros is één van de oudste feesten van Portugal. De oorsprong van dit feest gaat terug tot de tijd van de Romeinen, toen de oogsten opgedragen werden aan Ceres, de godin van de akkerbouw, uit dankbaarheid voor de vruchtbare grond. In de vijftiende eeuw vormde koningin Isabel veel van de ‘heidense’ feesten om tot katholieke feesten, zoals ook dit feest. Christelijke solidariteit, en meer specifiek het gezamenlijk delen tussen arm en rijk, werd het centrale thema van de festiviteiten.

Het feest heeft een enorme voorbereidingstijd nodig. Honderden mensen werken maandenlang aan vooral de decoratie van de stad. De straten worden aangekleed met lange bloemenslingers, die stuk voor stuk worden gemaakt van papier. Deze versieringen worden geheim gehouden tot de donderdagavond (9 juli), als de straten officieel geopend worden. De mooiste straat wint een prijs.

Veel van de tradities van de festiviteiten nu gaan honderden jaren terug. Een traditie die in de negentiende eeuw echter sneuvelde was de slachting van twee stieren, waarvan het vlees werd uitgedeeld aan de bevolking. Tegenwoordig lopen er nog wel twee versierde stieren mee in de optocht, maar worden ze niet meer geslacht. De stieren worden op vrijdagavond 10 juli door de straten geleid tijdens de Cortejo do Mordomo. De mordomo is de persoon die een jaar eerder werd verkozen om de organisatie van de feesten te leiden. Hij wordt tijdens deze optocht in een koets rondgereden, vergezeld van muziek.

De afzonderlijke freguesias (een soort autonome wijken) leveren allemaal hun eigen bijdrage aan de festiviteiten. Alle zestien maken ze hun eigen tabuleiros, oftewel hoge, versierde torens van brood, bloemen en soms groenten, met bovenop een kroon en daar bovenop een duif. Hoeveel ze er maken staat niet vast, maar alles samen zullen het er rond de zevenhonderd zijn! Op zaterdagochtend worden de tabuleiros geshowd aan de eigen freguesia, tijdens de Cortejos Parciais. Daarna worden ze naar de Mata Nacional dos Sete Montes gebracht, een park in het centrum van Tomar, waar ze tentoon worden gesteld tot de grote optocht van zondagmiddag.

Het belangrijkste onderdeel van de feesten vindt plaats op zondag 12 juli, de Grande Cortejo dos Tabuleiros. In een processie over een parcours van vijf kilometer dragen meisjes in twee lange rijen de enorme tabuleiros op hun hoofd door de straten. Een tabuleiro weegt meer dan vijftien kilo en is bijna twee meter hoog, dus je kunt je voorstellen wat een uitdaging dit is, zeker als er een beetje wind staat. De meisjes worden vergezeld door een jongeman, die ze eventueel kan helpen als de tabuleiro dreigt te vallen.

Dit zijn de belangrijkste onderdelen van de feesten, maar er is nog veel meer te doen in Tomar deze dagen, zoals volksspelen, concerten en tentoonstellingen. En als je in Tomar bent mag een bezoek aan het prachtige Convento de Cristo vanzelfsprekend niet ontbreken! Tot slot nog een filmpje, om je echt lekker te maken:

Festa dos TABULEIROS from Ra Atelier on Vimeo.