Portugese geschiedenis: de belangrijkste momenten

Veel mensen zijn vaak en veel in Portugal te vinden, maar weten eigenlijk weinig van de Portugese geschiedenis. Dat kan natuurlijk niet! Als je iets wilt begrijpen van de monumenten, de gebouwen, het ontwerp van steden, maar ook de Portugezen zelf, dan moet je tenminste de belangrijkste momenten uit de Portugese geschiedenis kennen. Met onze stoomcursus breng jij je basiskennis in no time op peil!

Het ontstaan van Portugal

In 1139 werd Dom Afonso Henriques de allereerste koning van Portugal. Vanuit de stad Guimarães stichtte hij de Portugese natie. Hij stond aan het begin van een verenigd Portugal, dat – in ieder geval voorlopig – losstond van de bemoeienis van het nabijgelegen Castilië en ook beetje bij beetje de Moren wist te verdrijven. Hij was de eerste van negen koningen in de Borgonha dynastie en staat bekend als Afonso I. Het uitgebreide verhaal lees je hier.

Verslaan van de Moren

In 711 waren vanuit Noord-Afrika de Moren naar het Iberisch Schiereiland gekomen. Tijdens de Reconquista probeerden de christenen deze Moren te verdrijven. Onder koning Afonso Henriques werden er belangrijke overwinningen geboekt, maar ze helemaal verdrijven lukte hem niet. Dat gebeurde pas in 1249 toen koning Afonso III de Moren voorgoed uit de Algarve wist te verjagen. De invloeden van deze Moorse periode zijn in grote delen van Portugal nog terug te vinden, zoals in het plaatsje Mértola.

Ontdekkingsreizen

De meest glorierijke periode uit de Portugese geschiedenis is die van de ontdekkingsreizen. Het begon allemaal in 1415, toen koning João I naar Noord-Afrika ging om de Reconquista voort te zetten. Daarna werd er verder zuidelijk afgezakt langs de Afrikaanse kust. Onder leiding van Hendrik de Zeevaarder boekten de Portugezen grote vooruitgang op het gebied van zeevaart en cartografie. In 1418 ontdekten ze Madeira en in 1427 de Azoren. In 1488 lukte het Bartolomeu Dias als allereerste om Kaap de Goede Hoop te ronden. In 1498 bereikte Vasco da Gama India en in 1500 was het Pedro Álvares Cabral die per ongeluk Brazilië ontdekte.

De Portugezen stichtten koloniën in zowel Afrika, Zuid-Amerika als Azië. Het bracht hen ongekende welvaart, zeker in de zestiende eeuw. Later werd het verhaal natuurlijk minder mooi, toen onderdrukking van lokale bevolking en bloedige onafhankelijkheidsoorlogen (zeker in Afrika) de smet op de geschiedenis werden.

Aardbeving

In 1755 werd Portugal opgeschrikt door een enorme aardbeving. Vooral Lissabon werd hard getroffen, mede door de tsunami en branden die volgden op de beving. Maar ook de Algarve ondervond veel schade van de terramoto. In de getroffen gebieden zie je nu weinig gebouwen die ouder zijn dan 1755. En in het stratenplan van het centrum van Lissabon en van Vila Real de Santa Antonio in de Algarve herken je de stijl van de man die deze steden opbouwde na de aardbeving. Meer lezen over deze gebeurtenis kan hier.

Einde aan de monarchie

Van 1139 tot 1910 stond er een koning aan het hoofd van Portugal. Er was een tijd dat dit de Spaanse koning was (net zoals bij ons in Nederland), maar voor het grootste deel ging het om een zuiver Portugese monarchie. Op 1 februari 1908 werden koning Carlos I en zijn zoon Luís Filipe vermoord in Lissabon. Een jongere zoon van de koning, Dom Manuel, nam de troon over, maar het republikeinse en anarchistische geweld was te groot. Hij werd in 1910 verbannen uit Portugal en de Portugese republiek werd uitgeroepen. Hiermee kwam een einde aan bijna acht eeuwen Portugese monarchie.

Anjerrevolutie

In de chaos die ontstond na het uitroepen van de Republiek had António Oliveira Salazar de macht weten te grijpen. Hij stichtte in 1933 zijn Estado Novo, een dictatoriaal, rechtsconservatief regime. Hij overleed in 1968, maar zijn regime werd voortgezet door Marcelo Caetano. De onvrede over het regime nam steeds meer toe, vooral ook onder een groep generaals uit het leger. Zij bundelden hun krachten en zetten een revolutie in gang. Op 25 april 1974 vond, op zo goed als vreedzame wijze, de Revolução dos Cravos plaats. Hierdoor kwam er een einde aan de dictatuur en ontstond de democratische republiek die Portugal nu nog altijd is.

Een direct gevolg van de Anjerrevolutie was de onafhankelijkheid voor alle Portugese kolonies. Brazilië was al langere tijd onafhankelijk, maar dat gold niet voor landen als Angola en Mozambique. In 1975 was het dan toch eindelijk zover. De nieuwe Portugese regering erkende direct de onafhankelijkheid van deze landen en dus kwam er een einde aan de zeer bloedige oorlog die de Portugezen uitvochten in Afrika.

Meer weten over de revolutie? Lees dan hier verder.