Iris Franken, ik ken haar zolang ik in Portugal woon. Onze kennismaking is van 2011 op een van de quinta’s van een Nederlandse echtpaar waar elk jaar Koningsdag wordt gevierd. Of toen nog Koninginnedag… een feestelijke evenement en onze kennismaking met haar en haar man Geert. Blijkbaar was er een klik, want het contact is gebleven.
Iris heeft een mooie hobby. Nou ja, hobby… Het is eigenlijk bijna een job: zij maakt objecten van glas-in-lood onder de naam Iris Glass Art. Bij glas-in-lood kom ik niet verder dan de gebrandschilderde ramen van het klooster hier in Batalha, tijd voor verdieping.
Dus… benieuwd naar haar verhaal, heb ik weer een mooi blogpareltje. Zonder lood in mijn schoenen vraag ik haar of zij geïnteresseerd is meer te vertellen over haar werk. En het glasheldere antwoord is direct JA. Voor ik haar mijn vragen stel, heb ik weer even haar website gecheckt en ben onder de indruk van de mooie creaties die zij maakt. Ook zie ik dat er naast glas en lood veel meer komt kijken dan alleen …precies, wat glas en lood. Mijn nieuwsgierigheid is gewekt…
Haar passie voor glas-in-loodkunst is ontstaan door een kennis die haar in 2017 in de Tiffanykunst introduceerde. Iris kende traditioneel glas-in-lood, stukken glas gevat in loodprofiel en had weleens van Tiffany lampen gehoord, maar wist niet precies wat het inhield. De Tiffanykunst is een door Louis Comfort Tiffany ontwikkelde methode: glas omwikkelen met koperfolie en vervolgens alle stukken aan elkaar solderen. Iris vertelt: Ik raakte zo enthousiast dat ik er nauwelijks nog van kon slapen.
Kun je ons meenemen in je creatieve proces? Hoe ga je van een idee of concept naar een afgewerkt glaskunstwerk?
Ik werk een bepaalde afbeelding uit naar een ontwerp. Glassnijden heeft beperkingen, dus moet ik het ontwerp aanpassen aan snijbaarheid van de verschillende stukken. Vervolgens selecteer ik de glaskleuren, knip het patroon in stukken, en plak de patroonstukken op het glas. Dan ga ik snijden en als alles is gesneden, volgt het slijpen van het glas. Je haalt de stukken glas langs een diamant bit waardoor oneffenheden verdwijnen en de zijkant van het glas mooi glad wordt. Dan het glas schoonmaken voor een goede hechting van de koperfolie, en koperfolie rondom alle stukken glas plakken. Dan leg ik alle stukken glas op een kopie van het patroon, en kan het werk gesoldeerd worden. Soms gebruik ik ter afwerking een zinken of loden rand. Dan nog een keer goed schoonmaken en dan is het werk klaar.
Wat maakt glas een uniek product om mee te werken, en welke uitdagingen en voordelen brengt het met zich mee?
Ja.. er zijn zoveel soorten glas in alle kleuren, doorzichtig, ondoorzichtig, gemarmerd, gemengd, iriserend, etc. Ze zijn allemaal prachtig, en geven allemaal een andere reflectie als er licht doorheen schijnt. Ze vertelt door: Uitdagend is “binnenbochten” snijden, als de breuk de verkeerde kant op doorloopt, kan ik opnieuw beginnen. Glas snij je niet zomaar door zoals stof of papier. Je maakt met een glassnijder een kras op het oppervlak, door zacht druk uit te oefenen op de kras breek je het glas. Nadelen van glas: het is scherp! Hoe vaak ik me al niet gesneden heb, ik heb standaard een berg pleisters op mijn werktafel. Ook heb ik weleens een glazen vogeltje op een tegelvloer laten vallen toen ik ‘m net af had, die kon ik dus opnieuw maken.
Waar haal je je inspiratie vandaan?
Ik ben minder goed in tekenen, dus ik ontwerp niet zelf, maar vind overal inspiratie om me heen, in foto’s, tekeningen.
En hoeveel uur per besteed je aan je projecten?
Dat is heel verschillend. Als ik aan een project werk een paar uur per dag, en er kunnen weken tussen 2 projecten zitten. Werk je ook op verzoek of in opdracht, vraag ik nieuwsgierig. Iris geeft aan dat iedereen haar kan inschakelen.
Haar materiaal bestelt ze in het buitenland, voornamelijk Duitsland en Nederland, en laat ze naar Portugal sturen. Want, zegt ze, er is in Portugal bij mijn weten maar één online shop en die is heel duur, het is voordeliger om het uit het buitenland te laten komen.
Zijn er bepaalde thema’s, kleuren of verhalen die terugkeren in je werk?
Ik vind de Art Deco stijl erg mooi, en kom telkens weer terug bij afbeeldingen in die stijl. Het is ook leuk om vrije vormen te maken, dus niet alles keurig in een vierkant of cirkel, dat doet soms af aan de kracht van een stuk.
En je meest favoriete project?
Pfff… niet te doen deze vraag! Heel moeilijk. Nou, oké, als ik dan echt moet kiezen, dan het supergrote project dat ik als eerste (!) maakte, om de glasblokvensters in onze woonkamer te verbergen. Het was leuk, spannend en tergend langzaam, als ik er nu naar kijk zie ik dat ik toen echt een beginner was, maar als de zon erdoorheen schijnt ben ik vooral trots dat ik dat zelf gemaakt heb.
Hoe zie je de toekomst van Iris Glass Art? Zijn er nieuwe technieken, samenwerkingen of doelen waar je naartoe werkt?
Het is een uit de hand gelopen hobby, ik maak wat ik leuk vind en soms verkoop ik dat. Twintig keer hetzelfde project maken om er mee op markten te gaan staan is niks voor mij. Soms maak ik opdrachten. Het is voor mij geen manier om geld te verdienen, maar om de volgende materiaalaanschaf te bekostigen. Ik vind het leuk om glaskunst met mensen te delen tegen eerlijke prijzen.
Ik probeer soms iets nieuws, zoals driedimensionaal werk, en ik ga binnenkort proberen glas te beschilderen.
En als mensen geïnteresseerd zijn in jouw werk?
Ik heb een website en ben te vinden op Facebook en Instagram, de links staan op mijn website.
Iris, dank voor je tijd, moeite en glasheldere uitleg! Ik kijk uit naar je volgende project.
Cees en Dini wonen sinds 2010 in Portugal en runnen in Batalha een Bed & Breakfast: Casa Ceedina. Ze vinden het leuk je via dit blog mee te nemen in hun Portugese leven. Naast het B&B-werk gaan ze vaak op pad en bezoeken ze al ontdekte plekken, maar laten zich graag verrassen met het onontdekte: tijdens een wandeling, een nieuw restaurant, een persoonlijke ontmoeting… Ga mee op avontuur en/of volg ze via Instagram of Facebook.
