Als het gaat om witte wijnen uit Portugal die tijdens onze wijnproeverijen worden uitgekozen, is het opvallend vaak de druif Alvarinho. Dat komt denk ik omdat het een uitgesproken frisse wijn is met veel geur en smaak. Wijnliefhebbers ontdekken vaak tonen van citrus, perzik en groene appel. Of… Albariño uit Galicië. Twee namen, één druif. Maar geloof me: wat er in je glas zit, kan totaal anders zijn.
Waar het voor mij begon
Mijn eerste echte kennismaking met Alvarinho was in het noorden van Portugal, in het plaatsje Monção, vlak bij de rivier de Minho. Een klein dorpje in het uiterste noorden van Portugal, met een gezellig dorpsplein. In een lokaal kroegje bestelden we een borrelplank die zó uitgebreid was, dat we de rest van de avond niet meer hoefden te eten. We waren uitgenodigd bij Solar de Serrade, een prachtig historisch pand met traditionele Alto Minho-architectuur en een groene tuin. Dit gerenoveerde pension in Monção dateert uit de 17e eeuw en beschikt zelfs over een eigen kapel.
De eigenaar Adriano en zijn vrouw namen ons mee uit eten naar een lokaal restaurant. Daar aten we een heerlijke bacalhau, uiteraard gecombineerd met zijn eigen Alvarinho en dat ging werkelijk perfect samen. Een regio waar de ochtenden nog fris zijn, de wijngaarden vaak gehuld in een lichte mist en de Atlantische Oceaan altijd ergens op de achtergrond aanwezig is. Hier, rond Monção en Melgaço, proefde ik iets wat ik nog niet kende van andere witte wijnen
En toen stak ik de grens over
Niet veel later kwam ik dezelfde druif tegen in Spanje. Of beter gezegd: Albariño. In Galicië, in Rías Baixas, proefde ik een compleet andere stijl. Lichter, strakker en frisser. Met een bijna ziltige toets, alsof je de zee kon proeven. Het zette me aan het denken. Hoe kan dezelfde druif zo anders smaken?
Er zijn verhalen dat monniken deze druif ooit hebben meegenomen naar Spanje. Anderen zeggen dat hij al eeuwenlang in deze grensregio groeit. Wat de waarheid ook is, de interpretatie is totaal verschillend.
Twee stijlen, twee werelden
Als ik het moet uitleggen tijdens een proeverij, zeg ik vaak: In Portugal krijg je diepgang en in Spanje krijg je frisheid. Tijdens Portugese wijnproeverijen merk ik dat wijnliefhebbers een goede Alvarinho ervaren als voller, ronder en soms zelfs een beetje romig. Denk aan rijp fruit, lengte en een wijn die blijft hangen.
Tijdens Spaanse proeverijen hoor ik juist dat Albariño als strak en verfrissend wordt ervaren, met citrus, groene appel en vaak een zilt randje dat hem perfect maakt bij alles wat uit zee komt. En het mooie is: geen van beide is beter. Ze zijn gewoon anders en ik merk dat beide stijlen enorm populair zijn.
Wat veel mensen niet weten
Wat me altijd verbaast, is dat weinig mensen weten dat Alvarinho ook een echte bewaаrwijn kan zijn. De betere exemplaren kunnen makkelijk vijf tot tien jaar liggen. Dan verandert de wijn: hij wordt ronder, complexer en ontwikkelt bijna honingachtige tonen. Albariño wordt meestal jong gedronken, maar ook daar zie je steeds vaker producenten die experimenteren met rijping. De druif blijft zich ontwikkelen en dat maakt hem zo interessant.
Laatst opende ik nog een Alvarinho uit 2018, en die was prachtig op dronk. Helaas had ik er maar één fles van…
De wereld ontdekt hem nu pas
Wat ik nu zie, is dat steeds meer landen deze druif oppakken. Van Californië tot Australië en zelfs Nieuw-Zeeland. Overal duikt hij op. En eerlijk? Dat verbaast me niet. Want deze druif heeft iets wat veel andere druiven missen: hij kan fris zijn, maar ook krachtig. Toegankelijk, maar toch bijzonder.
Precies waar de moderne wijndrinker naar op zoek is.
En dan het eten…
Als ik een Alvarinho uit Portugal inschenk, denk ik meteen aan eten. Gegrilde vis, bacalhau, kipgerechten of zelfs romige sauzen. Gerechten die net wat meer body vragen. Bij een Albariño denk ik juist aan eenvoud: oesters, garnalen, tapas. Zon. Zee. Lichtheid. Het zijn twee verschillende momenten. Twee verschillende sferen.
Wat ik zie voor de toekomst
Ik ben ervan overtuigd dat we nog maar aan het begin staan van wat deze druif kan. Waar Chardonnay en Sauvignon Blanc jarenlang de standaard waren, zie je nu dat mensen op zoek gaan naar iets nieuws. Iets met karakter. Iets anders. Iets spannends….
En daar past Alvarinho perfect in!
Proef het zelf
Wil je dit verschil niet alleen lezen, maar ook echt proeven? Boek een wijnproeverij aan huis en laat je meenemen in de wereld van Alvarinho en Albariño. Ontdek hoe één druif twee compleet verschillende stijlen kan geven. Van fris en strak tot vol en aromatisch. Tijdens de proeverij proef je wijnen die je niet in de supermarkt tegenkomt en leer je op een ontspannen manier waar je écht op moet letten bij het proeven van wijn.
Robin Wolfswinkel is een Register Vinoloog en al meer dan twintig jaar actief in de wijnwereld. Met een diepe passie voor wijn raakte hij het meest geïnspireerd door Portugal. Hij is eigenaar van het landelijk platform Wijnproevenaanhuis. Hier deelt hij graag zijn passie en kennis met mensen die op zoek zijn naar wijnen die buiten het reguliere supermarktassortiment vallen.
