Portugese weetjes: fado

Al weken vertellen we je iedere zondag – vaak nutteloze – weetjes over allerlei onderwerpen. Vandaag is fado aan de beurt, maar ik dacht het deze keer iets minder nutteloos te maken, omdat waarschijnlijk veel mensen nog niet zo goed weten wat fado is. Dus daarom deze keer iets meer algemene weetjes over deze karakteristieke muziekvorm uit Portugal.

Wist je dat…

… de fado in 2011 door de Unesco is uitgeroepen tot werelderfgoed ?

… Amália Rodrigues de bekendste fadozangeres in Portugal en de rest van de wereld is?

… Maria Severa als eerste fadozangeres wordt beschouwd? Lees hier meer.

… het woord fado iets betekent als “lotsbestemming” en daardoor goed past bij het melancholische karakter van de muziek?

… er twee soorten fado zijn? De fado van Alfama en Mouraria in Lissabon is sentimenteel en volks, terwijl de fado van Coimbra meer verbonden is met de studentenwereld en vaak vrolijker klinkt.

… er ook een verdeling is tussen fado menor en fado corrido? De eerste is triest en langzaam, terwijl de tweede opgewekt en snel is. Een bekende fado menor van Amália Rodrigues is “Canção do Mar”, terwijl haar beroemde “Uma Casa Portuguesa” juist een fado corrido is.

fado vadio betekent dat het geen professionele zangers zijn? Als je dit dus ziet bij een optreden weet je dat er zomaar een toeschouwer mee kan gaan doen (wat vaak extra leuk is!).

… er veel films zijn gemaakt over fado? De Portugese film “Amália” (2008) vertelt over het leven van Amália Rodrigues, de Spaanse film “Fados” (2007) is een samensmelting van muziek, dans en film rond het thema fado.

… saudade, nostalgie, jaloezie en volksverhalen veel voorkomende thema’s zijn in de fado?

… teksten van grote dichters vaak worden gebruikt in de fado? Zo gebruikte Amália Rodrigues teksten van Luís de Camões en Cristina Branco van de Nederlandse dichter Slauerhoff.

… de instrumenten van de fado de Portugese gitaar en de klassieke gitaar zijn?

… het de bedoeling is dat je echt helemaal stil bent als je naar fado kijkt?

… buiten Portugal de fado vooral heel populair is in Nederland en Frankrijk?

… de acteur João Villaret in de jaren veertig in het theater een gedicht voorlas op fado muziek met de naam “Fado Falado” (gesproken fado). Dit wordt gezien als één van de belangrijkste werken van de geschiedenis van de Portugese muziek en het theater: