Bijzonder Pasen

Misschien vraag je je af waarom ik het nu al over Pasen heb? Dat komt omdat ik je de tijd wil geven om je bezoek aan één van de bijzondere paasvieringen die Portugal rijk is te organiseren. Als Portugal liefhebber ken je misschien de belangrijkste viering van Pasen in het noordelijke Braga. Vorig jaar vertelde ik over mijn beleving in Braga van één van de grootste processies ten tijde van de zogenaamde Semana Santa (je leest het hier). Nu wil ik iets laten zien van andere paasvieringen in Portugal, die misschien niet zo groots of bekend als die van Braga zijn, maar ook zeker interessant.

Queima do Judas

In het paasverhaal speelt de apostel Judas een grote rol. Hij was het die Jezus verraadde bij de Romeinen, waardoor Jezus uiteindelijk gekruisigd werd. Op verschillende plaatsen in Portugal bestaat de traditie van het in brand steken van Judas, oftewel de “Queima do Judas”. Dit gaat gepaard met veel theater en muziek en uiteindelijk dus ook de verbranding van een pop, compleet met kleren en een getekend gezicht. Je vindt deze satirische en theatrale voorstellingen op de zaterdag voor Pasen in bijvoorbeeld Tondela (tussen Viseu en Coimbra), Vila do Conde (ten noorden van Porto), Palmela (onder Lissabon) en Montalegre (in het noorden, vlakbij Spanje).

Festa das Tochas Floridas

Voor iedereen die met Pasen in de Algarve verblijft is dit een aanrader. Het is een processie in São Brás de Alportel op paaszondag, waarbij bloemenfakkels (vroeger waren dit lange kaarsen) door mannen vanuit de kerk door het dorp worden gedragen. Tijdens de processie roepen ze volop “halleluja”. Meer dan een kilometer lang zijn de straten bedekt met een bloementapijt en ook de huizen zijn kleurrijk versierd.

Sábado de Aleluia

Minder kleurrijk, maar met een hoop herrie wordt op de zaterdagavond voor Pasen in Idanha-a-Nova een processie gelopen. Iedereen mag meelopen achter de fanfare en op fluitjes blazen, met koebellen rammelen of zo maar een beetje schreeuwen. Ondertussen wordt in de kerk de mis gehouden. Als de mis afgelopen is verzamelt iedereen zich op het plein, waar vanuit het pastoorshuis amandelen naar de menigte worden gegooid.

Noite das Endoenças

Deze processie wordt gehouden op Witte Donderdag en draait vooral om licht. In de plaats Entre-os-Rios (ten zuidoosten van Porto) worden meer dan vijftigduizend kaarsen aangestoken op de bruggen en de oevers van de rivier, in de huizen en de straten. Voor even zorgen de energiebedrijven ervoor dat geen ander licht in de plaats brandt, wat een beeldschoon plaatje oplevert.

Lanço da Cruz

In het hoge noorden van Portugal draait Pasen om solidariteit en harmonie. Daarom vaart op de middag van paasmaandag de pastoor van Cristelo Côvo (Valença) met een kruis in een bootje naar zijn Spaanse collega aan de overkant van de rivier Minho. Daar mogen de Spaanse parochieleden het kruis kussen. Dan stapt de Spaanse pastoor met zijn kruis het bootje in om naar de Portugese oever te varen, waar ook het kruis gekust mag worden. Tijdens dit ritueel gooien de vissers hun netten uit in de rivier voor een gezegende visvangst, waar de aanwezigen nog lang van kunnen genieten.