Chocolatada

Deze keer ga ik het niet zozeer hebben over de Portugese tradities met Kerst en Oud en Nieuw, maar ik ga eens iets heel anders doen. Ik ga het hebben over een traditie die ook te maken heeft met Kerst, maar dan alleen op een ander continent, namelijk Zuid-Amerika en met name Peru.

Welke tradities er zijn met Kerst in Portugal dat weten we onderhand wel, in een van mijn vorige blogs heb ik het er uitgebreid over gehad. Op Kerstnacht wordt er ‘couves met bacalhau en batatas’ gegeten. Dat was in vroegere tijden de gevestigde norm, maar ondertussen heeft iedereen wel zijn eigen Kerst-culinaire-traditie. Toch zijn er mensen die zich stipt aan de ‘couves met-bacalhau traditie’ houden. Ikzelf vond het een flauwe traditie, niet dat ik het niet lustte, alleen op Kerstavond dat vond ik raar. En ach, het is ook niet mijn meest favoriete gerecht moet ik toegeven.

Mensen gaan wel of niet naar de Kerst mis en bij thuiskomst worden de cadeautjes uitgepakt, of sommigen doen het pas op Kerstdag, bij ons eerste Kerstdag. Zoals bekend Portugal kent geen tweede Kerstdag, Paasdag of Pinksterdag. We moeten het maar met één feestdag doen. De verdeling tussen familie en schoonfamilie is dan wat ingewikkelder lijkt mij. Want hoe moet dat allemaal op 1 dag? Dan maar per jaar wisselen.

Trouwens Oudejaarsdag wordt vaak met vrienden gevierd en minder met familie. Kerst is voor familie (en close friends) en de Oudejaarsviering is meer met vrienden. Althans, dat is wat ik gewend ben en wat ik om mij heen hoor.

Hierboven is een korte samenvatting van de Kerst en Oud en Nieuw festiviteiten in Portugal en dan nu hoe wordt Kerst/Kerstperiode gevierd in andere landen. Ik was heel nieuwsgierig hoe Kerst over de hele wereld gevierd wordt, alleen ik kan niet over alle landen schrijven, dus beperk ik mij tot Peru vanwege een hele grappige traditie, de Chocolatada. Ik ken mensen die vaak in Peru verblijven en mensen die er permanent wonen en zij vertelden mij erover, vandaar….

De Kerst chocolatada wordt ook wel ‘Chocolatada Navidena’ genoemd en is een bijzondere traditie waarbij zelfgemaakte warme chocolademelk wordt uitgedeeld met zoete broodjes/soort broodcake en cadeautjes aan kinderen. Het wordt uitgedeeld op scholen, kerken en via andere organisaties in Peru. Ondanks dat het in heel Peru wordt gevierd, is het nog belangrijker in de kleinere en armere delen van het land.

De chocolatada is dan aan het einde van het jaar een lichtpuntje voor de kinderen die vaak in armoedige omstandigheden leven, waarvan de ouders het in ieder geval niet erg breed hebben. Familie,  vrienden en soms met hulp van organisaties (kerk, humanitaire hulp) brengen geld bij elkaar en organiseren dan de chocolatada.

In de vroege ochtend komen kinderen van heinde en verre en schuiven aan in de rij voor hun kopje warme choco met zoete broodjes en cadeautjes. De cadeautjes kunnen variëren van speelgoed autootjes, poppen, maar ook lollies, snoepgoed, koekjes, kleding (sokken, mutsen, wanten enz). Deze dag is een feestdag met verschillende spelletjes (misschien ook koek happen?) en folklore dans en muziek. Je zou kunnen zeggen dat deze Kerst-Chocolatada met name een feest is voor de kinderen. En als de kinderen plezier hebben, hebben de ouders dat vaak ook.

Chocolatada

Trouwens bedenk ik mij net, wie lust er nou geen warme chocolademelk met of zonder slagroom? Bij ons is het toch ook traditie bij het schaatsen? Koek en Zopie? Vroeger was Zopie een speciale drank-brouwsel maar tegenwoordig betekent zopie: warme chocolademelk, erwtensoep, glühwein en gevulde koek.

Met zoveel regio’s en families in Peru is het bijna niet mogelijk om een algemeen recept voor de chocolatada te geven. Iedere familie heeft zo zijn eigen (geheime) recept. Dat kan je weer niet zeggen van de Portugese ‘couves met bacalhau’ Kerst recept, dat is niet geheim en behoorlijk standaard.

Ik heb op internet gestruind naar het ‘beste’ chocolatada recept en deze hieronder leek mij wel wat: Ingrediënten:

  • 300 ml melk (misschien ook wel amandel of havermelk te gebruiken?)
  • 150 ml room (slagroom om op te kloppen)
  • 100ml gevaporeerde/gecondenseerde ongezoete melk (merk Carnation bij bol.com heb ik opgezocht)
  • 50 ml gecondenseerde melk (gewoon bij de supermarkt)
  • 3 eetlepels cacaopoeder
  • 2 kaneelstokjes
  • 1 vanille stokje of 4 ml vanille essence
  • 5 kruidnagels
  • ¼  sinaasappel schil (verwijder het witte gedeelte)
  • 160 gr chocolade 60-70% cacao

Bereidingswijze:

  • Snijd de chocolade in kleine stukjes
  • Meng de ongezoete gecondenseerde en de gezoete gecondenseerde melk, de verse melk, kaneelstokjes, kruidnagels, sinaasappelschil, vanille extract Of 1 stokje in een pan en warm het heel zachtjes/langzaam op.
  • Voeg de chocoladestukken en de cacao toe en blijf constant roeren
  • Voeg de room toe en roer tot het lobbig wordt (als je liever iets losser wilt, laat het dan minder lang doorkoken)
  • Zorg ervoor dat het zachtjes kookt
  • Voeg suiker toe voor de smaak
  • En voor wie het pittig wil maken, voeg een vleugje/scheutje Pisco toe (Pisco is een sterke drank gedistilleerd van druiven, wordt gedronken in Peru en Chili -wij zouden zeggen een neut…)
  • Schenk het mengsel door een zeef in een ruime kop
  • Geniet van je zelfgemaakte chocolatada en vergeet niet er Panettone/ zoete brood-cake bij te eten.
  • Provecho! Bom proveito! Eet smakelijk…
  • De website van het recept

Ik ga dit recept zelf uitproberen. Ben benieuwd hoe jullie deze chocolatada gaan vinden. Met dit recept neem ik na twee jaar artikelen schrijven voor Saudades de Portugal, afscheid van jullie als lezers. Het is mij een genoegen geweest om te bedenken over welke onderwerpen ik zou schrijven, ze te schrijven en dan doorkabelen naar Marlou (dank je wel Marlou voor alle assistentie). Als ik voor de laptop ga zitten, verschijnt binnen no time het onderwerp op scherm. Ik geniet er iedere keer van om een bijdrage te leveren aan verspreiding van kennis en verhalen over Portugal en Nederland en nu zelfs over Peru (hoe grappig peru is kalkoen in het Portugees en zeker een gewild kerstgerecht). Ik hoop dat jullie, de lezers, van de verhalen genoten hebben. Ik heb ze met veel plezier geschreven.

Heb het goed! Muitas felicidades!

Tot een volgende keer, ate a proxima, ate quando………..

x.Edite


De in Portugal geboren Edite dos Santos, woont sinds haar derde jaar in Nederland. Ze werkt hier als voetreflexologe en natuurgeneeskundige. Ze gelooft in een holistische aanpak van klachten en in evenwicht tussen body, mind and soul. Verhalen vertellen en verhalen schrijven doet ze graag. Haar motto is: mooie woorden zijn er om gedeeld te worden.