De werken van Joana Vasconcelos

Deze zomer bezocht ik de champagnekelders van Pommery in Reims, Frankrijk. Behalve dat je daar uitgelegd krijgt hoe de champagneproductie en export in elkaar steekt, zijn de verschillende kelders aangekleed met moderne kunst. Bij het betreden van één van de eerste kelders zag ik direct het karakteristieke werk van de Portugese kunstenaar Joana Vasconcelos. En ik bedacht me dat ik iets over haar moest schrijven, want ze maakt mooie dingen.

Joana Vasconcelos (1971) werd geboren in Frankrijk, maar werkt tegenwoordig vanuit haar woonplaats Lissabon. Het eerste dat ik van haar zag was een enorme pump, opgebouwd uit stalen pannen. Fantastisch, het contrast tussen het traditionele beeld van de vrouw in de keuken en het moderne beeld van de onafhankelijke vrouw die doet wat ze wil op haar pumps. Ze maakte een hele serie van pumps met namen als “Marilyn”, “Carmen Miranda, “Dorothy” en “Cinderela”. Deze laatste schoen staat overigens in het luxueuze Tróia Design Hotel in Portugal.

Feminisme is een thema dat meer terugkomt in haar werk. Zo werd ze beroemd door het werk “A Noiva” (de bruid) dat ze presenteerde op de Biënnale van Venetië in 2005. In dit werk maakte ze van meer dan vijfentwintigduizend OB tampons een reuzenkroonluchter (zie hoofdfoto). Ze wilde dit werk ook tentoonstellen tijdens haar solo expositie in het Franse Versailles, maar daar werd het verboden, omdat het te seksistisch zou zijn.

Naast feminisme komen ook politieke en sociale zaken aan bod. Ze stelt veelal maatschappelijke tegenstellingen aan de kaak, zoals man-vrouw, klassenverschillen en nationale identiteit. Ze gebruikt in haar werk vaak alledaagse voorwerpen, of maakt gigantische uitvergrotingen van alledaagse objecten in bijzondere materialen. Breien en haken, ouderwetse bezigheden van de vrouw, zijn technieken die veel terugkomen in haar werk.

 Joana Vasconcelos

Al jaren exposeert ze haar werk in heel Europa. En over de hele wereld wordt werk van haar tentoongesteld als onderdeel van privécollecties of museumcollecties. In Portugal heb je haar misschien gezien in het Berardo museum in Belém. Hier staat haar werk “Nectar”, dat net als bij Domaine Pommery bestaat uit wijnflessen. En in de kunstcollectie van de Fundação EDP in Lissabon vind je het werk “Strangers in the Night”, waarbij Sinatra’s gelijknamige hit ten gehore wordt gebracht.

Meer weten en zien? Op haar website of op de website van haar stichting vind je meer informatie of kijk eens hier.