Lissabon versus Porto

Lissabon en Porto, de twee grootste steden van Portugal. Beide ideaal als citytrip bestemming. Maar wat maakt Lissabon nou zo typisch Lissabon en Porto dan weer Porto? Eigenlijk is het een beetje appels met peren vergelijken als je het mij vraagt. Beide steden barsten van de charme, geheel op eigen wijze. Toch probeer ik vandaag een beetje duidelijkheid te scheppen door de overeenkomsten/verschillen op een rij te zetten.

Ik vergelijk ze altijd met de jaargetijden. Voor mij voelt Lissabon als de lente en Porto als de herfst. En dan geen druilerige Nederlandse herfst, maar een Indian Summer. Beide hebben wel wat!

Size Does Matter

Het eerste duidelijk (en grote) verschil is het formaat van de stad. Lissabon heeft een keer zoveel inwoners als de tweede stad van Portugal, Porto. Ook qua oppervlakte zit er een fiks verschil tussen de steden: Lissabon met globaal 84,6 km² tegen Porto met globaal 41.42 km². Dit heeft in beide gevallen voor- en nadelen. In Lissabon liggen de vele bezienswaardigheden wat verder verspreid door/over de stad. Hierdoor zul je vaker gebruik moeten maken van het openbaar vervoer (bv. zo’n leuk trammetje) om ergens te komen. In Porto liggen de bezienswaardigheden daarentegen veel dichter bij elkaar, vele hiervan liggen op loopafstand van elkaar en kun je dan ook prima bezoeken met de benenwagen. Door het formaat van de stad heb je het idee dat er in Lissabon altijd wel weer wat nieuws te ontdekken valt, in het wat kleinere Porto lijkt dit minder het geval.

Sfeer

Beide steden barsten van de sfeer! Alleen wel geheel op hun eigen manier. Zoals ik hierboven al aangaf is het een beetje appels met peren vergelijken. Het frisse, kleurrijke van Lissabon tegenover het sfeervolle, warme van Porto. Azulejos bepalen het straatbeeld in zowel Lissabon als Porto, dus zou je denken dat alles enigszins hetzelfde oogt. Niets is minder waar! De kleine (vaak steile) straatjes zorgen in beide steden voor goede kuitspieren.

Lissabon is een heerlijk doolhof van smalle geplaveide straatjes en oude huizen. De stad is een genot om te bezoeken en wordt het best verkend/ontdekt door bewust te verdwalen in het labyrint van steegjes en zijstraten. Om elke hoek of bovenaan elke klim wacht een heerlijk plein, een trendy café, een leuk winkeltje of een panoramisch uitzichtpunt. De stad van de pastelkleuren.

Porto is een sfeervolle stad met een geschiedenis die duizenden jaren teruggaat. En dat zie je en voel je overal waar je loopt. En dan voornamelijk in de steegjes en straatjes van het oude Cais da Ribeira, langs de rivier de Douro, met aan de overkant Vila Nova de Gaia en zijn porthuizen. Die pastelkleuren van Lissabon maken in Porto plaats voor wat hardere uitgesproken kleuren.

In de straatjes van de volkswijken snuif je echt de sfeer van de stad op. Mensen die sardientjes barbecueën op de stoep of gewoon in een stoeltje voor de deur zitten. Die specifieke sfeer voel je, ruik je en zie je! Hip en happening zijn deze steden ook, er staat altijd wat leuks op de evenementen agenda.

Rivier

Beide steden liggen aan een belangrijke grote rivier. Lissabon heeft de Taag, waar Porto de Douro rivier heeft die door de stad stroomt. Wederom een belangrijke overeenkomst. In beide gevallen bepalend voor de stad. Wie de hoofdstad van Portugal bezoekt kan niet om de Taag heen. Iedereen zal een kijkje nemen op het centrale plein Praça do Comércio, ook Terreiro do Paço genoemd, en uitkijken over de brede rivier, die eeuwen geleden werd bevaren door de karvelen van de Portugese vloot, op weg naar onbekende continenten. In de verte zie je het enorme Jezusbeeld Cristo Rei met de armen uitgespreid over de Taag waken. Fadoliefhebbers zullen weten dat de Taag heel veel wordt bezongen. Let maar eens op hoe vaak ze in de fadohuizen van Lissabon over de “rio” zingen of over de “gaivota” (meeuw) die er rondvliegt.

De Douro is voor heel Portugal wel speciaal. Het stroomgebied van de rivier wordt gekenmerkt door prachtige landschappen en een rijke traditie, waarmee de ontwikkeling van de wereldberoemde portwijn onlosmakelijk verbonden is. In Porto zie je nog regelmatig de barco rabelo, de typische boot waarmee de vaten port werden getransporteerd van de wijnboeren in de Alto Douro naar de porthuizen van Vila Nova da Gaia (aan de overkant van de rivier).

Bruggen

Met zo’n imposante rivier die door de stad stroomt ontkom je niet aan een aantal prominente bruggen. Ook daar hebben beide steden mooie exemplaren van. De Vasco da Gama brug in Lissabon is vooral heel erg lang, namelijk ruim zeventien kilometer. En hij golft op een prachtige manier door het landschap. In een wereld met niets dan blauw (Taag en lucht) rijd je kilometers lang over een hoofdzakelijk kale brug. De naam verwijst naar de bekende Portugese ontdekkingsreiziger en met een beetje fantasie voel je je er zelf één als je deze brug oversteekt. De Ponte 25 de Abril is één van de meest typerende beelden van Lissabon, hij lijkt sterk op de Golden Gate Bridge uit San Francisco en heeft een grote historische betekenis. Het was Salazar die opdracht gaf om deze brug te bouwen, onder de naam Ponte de Salazar. Op de dag van de Anjerrevolutie op 25 april 1974 werd het naamplaatje van de brug gesloopt en werd de brug met verf de “Ponte 25 de Abril” genoemd. Als je vanuit het zuiden deze brug neemt om Lissabon te bereiken heb je een fantastisch uitzicht op de stad.

Porto en Vila Nova da Gaia worden gescheiden door de Douro rivier, maar de Dom Luis I brug biedt een optie om het water over te steken. Deze brug is natuurlijk bovenal prachtig gelegen. Of je nu naast, op of onder de brug, aan de Porto kant of aan de Vila Nova da Gaia kant staat, je uitzicht is geweldig. Maar de brug is ook bijzonder vanwege de verschillende niveaus. Onderop kun je met de auto of te voet de oversteek maken. Boven rijdt de metro, maar ook daar kun je lopend oversteken! Opvallend is ook de stijl die doet denken aan de Eiffeltoren (de brug werd ontworpen door een compagnon van Eiffel).

Alfama/Ribeira

Uiteraard beschikken beide steden ook over een uiterst charmante volkswijk waar je heerlijk door de smalle straatjes kunt slenteren. Hier komen de geur van gegrilde sardientjes en, met een beetje geluk, de klanken van de fado je tegemoet.

Historisch gezien lag de wijk Alfama buiten de stadsmuren en werd het geassocieerd met armoede en ellende. Toen Lissabon uitgroeide tot een grote zeevarende stad, behield het district zijn nederige status. Tegenwoordig heeft het deze grimmige reputatie afgeschud en is het een modieuze en ambachtelijke wijk, waar nog steeds het unieke karakter en rijke erfgoed zijn behouden. In deze charismatische wijk bevinden zich veel van de belangrijkste historische gebouwen van Lissabon.

De Ribeira wijk is het kloppende hart van Porto. Deze charmante oude volkswijk bestaat uit middeleeuwse straatjes en enigszins louche steegjes. Vol kleurrijke huizen en azulejos. Het is een lichtelijk vervallen, maar zeer fascinerende plek. Met de fotogenieke, traditionele boten drijvend voor de kade en de kleurrijke, oude huizen is dit de meest pittoreske plek in de stad, uitgeroepen tot een UNESCO World Heritage Site.

Zo op papier hebben ze dus best veel overeenkomsten. Maar toch… Eigenlijk raad ik gewoon aan beide steden eens te bezoeken! Je zult versteld staan van de verschillen en vallen voor de unieke eigenschappen van beide steden.